مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها: شناسایی و دسته‌بندی شاخص‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی

نویسندگان
میترا موبد 1
علیرضا فاضلی ورزنه 2
علی نادی زاده اردکانی 3
1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.
10.61838/KMAN.IRPHE.32.2.3
چکیده
امروزه، یکی از رسالت‌های اصلی دانشگاه‌ها کمک به توسعه و تحول جوامع از طریق آموزش و پژوهش به ­عنوان دو محور کلیدی مسئولیت آنهاست. تعامل و ارتباط مؤثر میان دانشگاه و جامعه - در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی- موجب تقویب این رسالت و زمینه‌ساز ارتقای مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها می‌شود. مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها نه‌تنها در شناخت مسائل و چالش‌های محیطی نقش مؤثری دارد، بلکه امکان ارائه راهکارهای کاربردی مبتنی بر نیازهای جامعه را نیز فراهم می‌کند. با همه اینها، یکی از چالش‌های اصلی این حوزه نبود چارچوب علمی دقیق برای طبقه‌بندی و ارزیابی شاخص‌های مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌هاست. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل عاملی تأییدی، یک مدل جامع برای دسته‌بندی شاخص‌های مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها ارائه شده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها در هفت مؤلفه اصلی توسعه اجتماعی، اقدامات زیست‌محیطی، مسائل اخلاقی، توسعه انسانی، اقدامات علمی- فرهنگی، مشارکت و امور پژوهشی قابل دسته‌بندی است. هر یک از این مؤلفه‌ها زیرمجموعه‌هایی دارند که در مدل نهایی پژوهش ارائه شده‌اند. این مدل می‌تواند مبنایی برای ارزیابی و بهسازی وضعیت مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها محسوب و در تدوین راهبردهای سیاستگذاری آموزش عالی استفاده شود.
کلیدواژه‌ها
مسئولیت اجتماعی
تحلیل عاملی تاییدی
شاخص
دانشگاه
موضوعات

عنوان مقاله English

University Social Responsibility: Identifying and Classifying Indicators through Confirmatory Factor Analysis

نویسندگان English

Mitra Moubed 1
Alireza Fazeli 2
Ali Nadizadeh 3
1 Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering and Technology, University of Ardakan, Ardakan, Iran.
2 Master student in Industrial Engineering, , Khajeh Nasiruddin Toosi University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering and Technology, University of Ardakan, Ardakan, Iran.
چکیده English

One of the main missions of universities is to contribute to the development and transformation of societies through education and research as two key axes of their responsibility. The connection and communication between the university and society - at the local, national and international levels - strengthens this issue and lays the groundwork for the promotion of the university social responsibility. The university social responsibility plays a role not only in recognizing environmental issues and challenges, but also provides the possibility of providing practical solutions to the needs of society. However, one of the main challenges in this area is that it is not clear how to classify and evaluate the indicators of university social responsibility. This study, using the confirmatory factor analysis, has presented a comprehensive model for classifying the indicators of social responsibility of universities. The results obtained show that the Confirmatory Factor Analysis can be classified into seven main axes: social development, environmental institution, ethical issues, human development, scientific-cultural, partnership, and research affairs. Each of these components has subsets that are presented in the final research model. This model can be created to assess and evaluate the social status of universities and also be used in reforming higher education policymaking pathways.

کلیدواژه‌ها English

Social responsibility
confirmatory factor analysis
index
university.
Ali, M., Ishamuddin, M., Osman, S., & Hassan, U. (2021). University social responsibility: A review of conceptual evolution and its thematic analysis. Journal of Cleaner Production, 286, 124931. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124931
Baradaran Haghir, M., Noorshahi, N., & Roshan, A. (2019). The conceptualization of social responsibility of the university in Iran. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education, 25(3), 1-26.
Britannica. (2025). University.
Fuhrmann, B. S. (2002). Philosophies of higher education. In Higher education in the United States: An encyclopedia (Vol. 2, pp. 469-472). ABC-CLIO.
Goetze, T. S. (2019). The concept of a university: theory, practice, and society. Danish Yearbook of Philosophy, 52(1), 61-81. https://doi.org/10.1163/24689300-05201001
ISO 26000 guidance on social responsibility. (2021). ISO 26000 guidance on social responsibility.
Latif, K. F. (2018). The Development and Validation of Stakeholder-Based Scale for Measuring University Social Responsibility (USR). Social Indicators Research, 140, 511-547. https://doi.org/10.1007/s11205-017-1794-y
Makinde, G., Chukwuekwu, O., Awoniyi, O., Onyeka-Iheme, C., & Asikhia, O. (2021). Corporate Social Responsibility and Firms' Performance: A Literature Review. The International Journal of Business & Management, 9(1), 86-96. https://doi.org/10.24940/theijbm/2021/v9/i1/BM2101-047
Meseguer-Sánchez, V., Abad-Segura, E., Belmonte-Ureña, L. J., & Molina-Moreno, V. (2020). Examining the Research Evolution on the Socio-Economic and Environmental Dimensions on University Social Responsibility. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(13), 4729. https://doi.org/10.3390/ijerph17134729
Moubed, M., & Nadizadeh, A. (2022). A Review of Criteria for Effective University-Society Relationship based on University Social Responsibility Models. Science and Technology Policy Letters, 12(1), 99-112. https://doi.org/10.37467/revtechno.v11.4482
Salehi, L., & Monavvarifard, F. (2022). Construction and validation of criteria for university social responsibility assessment. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education, 28(3), 113-141. https://doi.org/10.52547/irphe.28.3.113
Santos, G., Marques, C. S., Justino, E., & Mendes, L. (2020). Understanding social responsibility's influence on service quality and student satisfaction in higher education. Journal of Cleaner Production, 256, 120597. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.120597
Shafaei Yamchelou, T., Abili, K., & Faramarz Ghramaleki, A. (2017). Social Responsibility in Universities (Case study: University of Tehran). Journal of Iranian Higher Education, 8(4), 79-102.
Vallaeys, F. (2014). University social responsibility: A mature and responsible definition. In Higher education in the world 5: Knowledge, engagement and higher education: Contributing to social change (pp. 88-96). Palgrave Macmillan. https://www.academia.edu/download/53091145/University_Social_Responsibility_a_matur20170511-5565-5fc9h.pdf
Vasilescu, R., Barna, C., Epure, M., & Baicu, C. (2010). Developing university social responsibility: A model for the challenges of the new civil society. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 4177-4182. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.660
Zamaniyan, I., Yousefzadeh Chosare, M., & Khakbaz, A. (2023). Social responsibility university with emphasis on humanities in the comprehensive scientific map of the country. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education, 29(3), 15-36. https://doi.org/10.61838/irphe.29.3.2
 

  • تاریخ دریافت 16 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 09 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 18 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 10 تیر 1405