مینیمالیسم و دلالت‌های آن در برنامه درسی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 دانشیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
چکیده
هدف: مینیمالیسم یا ساده‌گرایی مفهومی چندوجهی است که بسته به زمینه‌، تعاریف و کاربردهای متنوعی می‌پذیرد. هدف پژوهش، واکاوی دلالت‌های نظری مینیمالیسم در طراحی عناصر برنامۀ درسی آموزش عالی است. روش پژوهش: این مطالعه کیفی و مبتنی بر رویکرد جستار نظرورزانه بود؛ رویکردی که امکان تحلیل مفهومی و تلفیق خلاقانۀ مبانی نظری را با تبیین انتقادی فراهم می‌آورد. داده‌ها با استفاده از روش «بررسی مستندات» گردآوری شده و شامل منابعی در حوزه‌های فلسفه، زیبایی‌شناسی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی مرتبط با مینیمالیسم بوده است. سپس مفاهیم استخراج‌شده، در پیوند با عناصر برنامۀ درسی بررسی شده‌اند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که از منظر مینیمالیستی، اهداف آموزشی باید به‌جای کلی‌گویی‌های متداول، گزینش‌شده، هدفمند و معنادار باشند. محتوای درسی نیازمند بازچینش و حذف اطلاعات زائد است، به‌گونه‌ای که پیوستار مفهومی یادگیری تقویت شود. روش‌های تدریس نیز باید با طراحی فعالیت‌هایی برای یادگیری مستقل، در عین اجتناب از بار شناختی اضافه، هماهنگ باشند. در نهایت، در بخش ارزشیابی، تمرکز باید از سنجش‌های صرفاً کمّی به ارزیابی‌های کیفی و معنادار همچون نمونه‌کار، خودسنجی و روایت یادگیرنده منتقل شود. نتیجه‌گیری: مینیمالیسم می‌تواند به‌مثابه چارچوبی نظری و انتقادی، در بهبود کیفیت، افزایش معنا، و تقویت وضوح در برنامه‌ریزی درسی مؤثر واقع شود. با این حال، اجرای مؤثر آن در بافت آموزش عالی ایران مستلزم مواجهه با چالش‌هایی همچون مقاومت نهادی، ساختارهای ارزشیابی سنتی و نگرش‌های کمّی‌محور است. این رویکرد می‌تواند به مقابله با گسترش بی‌رویه محتوا و روش‌های غیرضروری در آموزش کمک کرده و فضای یادگیری را به محیطی معنادار و یادگیرنده - محور تبدیل نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Minimalism and Its Implications in the Curriculum

نویسندگان English

Hassan Zabet 1
Mohsen Ayati 2
1 PhD student in Curriculum Planning, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran
2 Associate Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran.,
چکیده English

Purpose: Minimalism is a multifaceted concept whose definitions and applications vary depending on context. The aim of this study is to examine the theoretical implications of minimalism for designing curriculum components in higher education. Methodology: This research adopts a qualitative approach grounded in the speculative essay methodology—a strategy that enables conceptual analysis and creative synthesis of theoretical foundations through critical reflection. Data were collected through the “documentary review” method, drawing upon sources in philosophy, aesthetics, psychology, and sociology related to minimalism. The extracted concepts were then analyzed in connection with curriculum elements. Findings: The results indicate that, from a minimalist perspective, educational objectives should be selected, purposeful, and meaningful rather than vague and conventional. Curriculum content requires restructuring and the elimination of redundant information to enhance the conceptual continuity of learning. Teaching methods should align with the design of activities that foster independent learning while avoiding extraneous cognitive load. Finally, assessment practices should shift from purely quantitative testing toward meaningful and qualitative evaluations such as portfolios, self-assessment, and learner narratives. Conclusion: Minimalism can serve as a critical and theoretical framework for improving quality, enhancing meaning, and increasing clarity in curriculum planning. However, its effective implementation within Iran’s higher education system requires confronting challenges such as institutional resistance, traditional evaluation structures, and dominant quantitative mindsets. This approach may help counteract the excessive expansion of content and unnecessary teaching practices, transforming the learning environment into a meaningful and learner-centered space.

کلیدواژه‌ها English

Minimalism
higher education
curriculum
conceptual design
meaningful assessment
speculative essay

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 آبان 1404

  • تاریخ دریافت 10 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 17 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 03 آبان 1404
  • تاریخ انتشار 03 آبان 1404