فراتر از فرهنگ منطقه‌ای: مطالعة تطبیقی برنامه درسی آموزش عمومی دوره کارشناسی نظام آموزش عالی ایران با دانشگاه‌های خاورمیانه‌ای

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استادیار، رشته علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی حضرت نرجس، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان. ایران
چکیده
علی‌رغم این که از برنامه درسی آموزش عمومی دوره کارشناسی در دانشگاه به‌عنوان وجدان آموزش عالی نام‌برده می‌شود، در ایران فلسفه وجودی آن کمتر مورد مداقه قرار گرفته است، یکی از دلایل چنین کمبودی می‌تواند عدم درک درست از آن در بافت ایران باشد. هدف از این پژوهش تطبیقی، مقایسه برنامه درسی عمومی دوره کارشناسی نظام آموزش عالی ایران با دانشگاه‌های شارجه امارات، شاه عبدالعزیز عربستان، کاک ترکیه، قطر و دانشگاه قاهره مصر بوده است. رویکرد پژوهش، کیفی و از روش تطبیقی بردی استفاده شد. نمونه، دانشگاه‌های منتخب، بر اساس استراتژی انتخاب کشورهای با نظام‌های اجتماعی مشابه و خروجی‌های آموزشی متفاوت انتخاب شد. یافته‌ها نشان داد که برخلاف برنامه آموزش عمومی دوره کارشناسی در ایران، دانشگاه‌های مذکور – به‌جز شاه عبدالعزیز عربستان – از رویکردی بین‌رشته‌ای بهره برده‌اند که شامل تلفیقی از علوم‌انسانی، اجتماعی، اقتصادی، طبیعی و ارتباطات است؛ این دانشگاه‌ها نه‌تنها دروس متنوع بیشتری به دانشجویان ارائه می‌دهند، بلکه پیامدهای یادگیری آنها نیز به‌روز و همسو با نیازهای محلی، ملی و جهانی است و از ساختاری انعطاف‌پذیرتر برخوردارند. در مجموع، تدوین برنامه درسی آموزش عمومی با رویکرد بین‌رشته‌ای و ایجاد توازن در ابعاد دانشی، مهارتی و نگرش موردانتظار از دانشجویان می‌تواند به ارتقای کیفیت این برنامه در ایران کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Beyond Regional Culture: A Comparative Study of Undergraduate General Education Curricula in Iran and Selected Middle Eastern Universities

نویسندگان English

Seyed Ali Kaleghinezhad 1
Mahdeih Sadat Mirrahimi 2
1 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd. Iran
2 Assistant Professor, Educational Sciences, Hazrat Narjes Faculty, Vali-e-asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran.
چکیده English

Although the undergraduate general education curriculum is often hailed as the conscience of higher education, its philosophical foundations remain underexplored in Iran. This comparative study aimed to compare the general curriculum of the undergraduate course of the Iranian higher education system with the American University of Cairo, the American University of Sharjah, Qatar University, King Abdulaziz University, and KOC University. This study employed a qualitative approach using comparative analysis. Universities were purposively chosen for their shared sociocultural contexts but divergent educational outcomes. The findings reveal that, with the exception of King Abdulaziz University in Saudi Arabia and Iran’s own general education curriculum, all examined universities have embraced an interdisciplinary model integrating the humanities, social sciences, economics, natural sciences, and communication studies. These universities offer a wider, more diverse selection of courses, align their learning outcomes with local, national, and global priorities, and operate under flexible curricular frameworks. Consequently, Iranian higher education, to enhance quality, should adopt an interdisciplinary framework and balance knowledge, skills, and attitudes within its general education curriculum.

کلیدواژه‌ها English

Interdisciplinary approach
general education curriculum
curriculum breadth
educational policymaking
undergraduate education

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 مهر 1404

  • تاریخ دریافت 09 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 30 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 02 مهر 1404
  • تاریخ انتشار 02 مهر 1404