تحلیلی بر توانمندیها و کاستیهای نظام آموزش عالی در جمهوری اسلامی ایران

نویسنده
عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی
10.22034/irphe.1998.711709
چکیده
آموزش عالی در دنیای امروز دارای سه کارکرد اصلی است. این سه کارکرد، بترتیب، عبارتند از:

تولید دانش (یا پژوهش)، 2- انتقال دانش (یا آموزش)، 3- اشاعه و نشر دانش (یا خدمات).

اما نظام آموزش عالی در جمهوری اسلامی ایران، که با تصویب قانون تأسیس دانشگاه تهران در سال 1313 هـ. ش در تهران پایه ­ریزی شده، فاقد دوکارکرد اصلی تولید دانش، اشاعه و نشر آن است. زیرمجموعه ­های این نظام – یعنی دانشگاههای کشور – براساس الگوی دانشگاه تهران و با کارکرد اصلی انتقال دانشهای جدیدی – که خارج از مرزهای کشور تولید می­ شوند – به نسلهای جوان، یکی پس از دیگری تأسیس شدند. بدین ترتیب، توانمندیهای نظام و زیر مجموعه ­هایش تنها برخاسته از همین کارکرد است، حال آنکه کاستیهای اساسی و مهم آن، به طور عمده، ناشی از فقدان دوکارکرد اصلی دیگر – یعنی تولید دانش، اشاعه و نشر دانش – می­ باشد. مقاله حاضر، نخست به بررسی و تحلیل کارکردهای نظام آموزش عالی در جوامع صنعتی نوین می ­پردازد؛ سپس، ضمن اشاره کوتاه به کارکرد اصلی دانشگاههای ایران و توانمندیهای ناشی از آن، کاستیهایی را که از فقدان در کارکرد اصلی تولید دانش و اشاعه و نشر دانش از نظام آموزش عالی ایران حاصل آمده است، مورد بحث و بررسی قرار می ­دهد؛ و سرانجام، با تأکید بر این که رفع این کاستیها با تغییر ساختار یا تغییر در ساختار سازمانی دانشگاهها امکانپذیر است و تغییر ساختار نیز عموماً با بارمالی و گاه با تنش اجتماعی همراه است، تغییر تدریجی ساختار در نظام را توصیه می ­کند.
 

عنوان مقاله English

A Critical Review of The Abilities and Deficiencies of Higher Education System in the Islamic Republic of Iran

نویسنده English

Mostafa Ejtehadi
f acuity member, Institute for Research & Planning in H.E.
چکیده English

Higher education has three major functions: production, transmission, and dissemination of scientific knowledge and research. The Irainian higher education system, which was found on .the bases of "The Law of Establishment of Tehran University" in 1313, Iranian calendar, lacks two of these important functions, namely the production and dissemination of scientific knowledge. The subsystems of the system, the country's universities, were established on the same pattern as Tehran University. The mam function of these institutions has been transmission of the new scientific knowledge and findings, produced abroad, to the new generations of students one after another.In consequence, the emerging abilities and the points of strength of the system, is all concentrated on the fulfillment of this function, while neglecting major and important deficiencies, due to the lack of attention to the two other functions, the production and the dis􀀥emination of sciectific knowledge. To overcome the current problems and deficiencies of the higher education system of Iran, requires a serious change in the structure and organizational fabric of the system, while keeping in mind that change in structure is usually associated with financial burden and occasional social tension. 


  • تاریخ دریافت 16 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1377