مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی 1021-5107 32 3 2026 09 23 Study of opportunities for access to higher education in Upstream documents of the Islamic Republic of Iran(1357-1402) تحلیل سیاست فرصت های دسترسی به آموزش عالی در اسناد سیاستی جمهوری اسلامی ایران (سال های 1402-1357) 175 200 735576 FA جعفر هزارجریبی استاد، گروه رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 0000-0002-7347-5133 علیرضا طاهری نیا دانشجوی دکتری رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 0009-0003-9221-5913 غلامرضا ذاکرصالحی استاد، گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران 0009-0003-3894-2415 Journal Article 2025 07 09 Objective: The article seeks to analyze the policies approved in documents after the Islamic Revolution of Iran regarding creating opportunities for access to higher education, and to discover and extract their policy approach.<br>Methods: The research was conducted with a qualitative method and document analysis,and 14 documents were examined using the qualitative content analysis technique<br>Results: The result included 167 semantic units and conceptual codes; 32 basic themes; 13 organized themes; 6 comprehensive themes.<br>Conclusion: "Ideological foundations of quantitative and qualitative expansion of higher education"; "Participation of individuals and institutions in quantitative and qualitative expansion of higher education"; "Priority of local, regional, and cultural needs in the expansion of higher education"; "Paying attention to the opportunity for special groups to access higher education"; "Organizing the student admission system with a focus on increasing access" was of the themes of the study that ultimately shaped the main theme of "Policies Affecting Access Opportunities to Higher Education". <br>These themes are based on the approach of justice of Islamic researchers and with Capability approach <span lang="FA">هدف پژوهش حاضر واکاوی سیاست ­های مصوب در اسناد بعد از انقلاب اسلامی ایران در زمینه ایجاد فرصت ­های دسترسی به آموزش عالی و کشف و استخراج رویکرد سیاستی آنها بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل اسنادی صورت گرفت و با روش تحلیل محتوای کیفی 14 سند بررسی و نمونه­ گیری به ­صورت هدفمند انجام شد. یافته­ ها نشان داد که مهم‌ترین سیاست­ های اثرگذار بر فرصت­ های دسترسی به آموزش عالی در اسناد بالادستی شامل 13 مضمون انتخابی، 32 مضمون محوری و 167 مضمون باز است. این مضامین به ­صورت تفصیلی در بخش یافته ­های پژوهش ارائه شده است. مبانی اندیشه ­ای گسترش کمّی و کیفی آموزش عالی، مشارکت افراد و مؤسسات در گسترش کمّی و کیفی آموزش عالی، اولویت نیازهای بومی، منطقه ­ای، فرهنگی در گسترش آموزش عالی، توجه به فرصت دسترسی گروه­ های ویژه به آموزش عالی و ساماندهی نظام پذیرش دانشجو با تمرکز بر افزایش دسترسی، از جمله مضامین فراگیری بودند که درنهایت، مضمون اصلی سیاست ­های اثرگذار بر فرصت­ های دسترسی به آموزش عالی را شکل دادند. این مضامین مبتنی بر نگاه عدالت­خواهانه بعد از انقلاب اسلامی و با رویکرد قابلیت فهم می‌شوند.</span> https://journal.irphe.ac.ir/article_735576_32928f5b6f859a8b33df270caca066d2.pdf