مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی 1021-5107 28 3 2022 11 22 A causal model of the relationship between cognitive processes and effective leadership of academic department chairs in Mashhad University of Medical Sciences الگوی علی روابط بین فرایندهای شناختی و رهبری اثربخش مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد 25 53 704394 10.52547/irphe.28.3.25 FA اکبر امراهی دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی و توسعه منابع انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد محمد رضا آهنچیان استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0002-8175-7376 جواد صالحی فدر دی استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد رضوان حسین قلی زاده دانشیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0002-7497-9560 Journal Article 2021 06 23 The present study was conducted aiming to investigate the causal relationship between cognitive processes and effective leadership of academic departments’ chairs in Mashhad University of Medical Sciences. Using descriptive correlational study method, 40 academic department chairs in Mashhad University of Medical Sciences were studied by census method. Data were collected through computer-based testing of working memory, cognitive flexibility, problem solving, social cognition, creativity design fluency test, Herbst University Leadership Questionnaire (2003), and Analoui Effective Manager Questionnaire (1995). The findings revealed that working memory, cognitive flexibility, and creativity have a relatively high mean value compared to social cognition and problem solving. Also, there is a significant relationship between working memory and creativity with social cognition.  Consequently, paying attention to the aspect of social cognitive functions of academic departments’ chairs leads to growth and success in the field of executive cognitive functions. According to the findings, the model of predicting effective leadership path of university departments’ chairs a weak fit in terms of cognitive processes. It can be said that cognitive processes do not play a significant role in predicting effective leadership of academic departments’ chairs in Mashhad University of Medical Sciences. این پژوهش با هدف بررسی رابطه علّی بین فرایندهای شناختی و رهبری اثربخش مدیران گروه‌های آموزشی در دانشگاه  علوم پزشکی مشهد انجام شد. با استفاده از روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 40 نفر از مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به ­صورت سرشماری انتخاب شدند. داده‌های پژوهش از طریق آزمون­ های رایانه­ ای حافظه کاری، انعطاف­ پذیری شناختی، حل مسئله، شناخت اجتماعی و آزمون طراحی مداد کاغذی خلاقیت و پرسشنامه رهبری دانشگاهی هربست (2003)  و پرسشنامه مدیر اثربخش آنالویی (1995) جمع ­آوری شد. یافته­ ها نشان داد که حافظه کاری و انعطاف­ پذیری شناختی و خلاقیت نسبت به شناخت اجتماعی و حل مسئله میانگین نسبتاً بالایی دارند. همچنین بین حافظه کاری و خلاقیت با شناخت اجتماعی رابطه معنا‌دار وجود دارد. درنتیجه، توجه به بعد کارکردهای شناخت اجتماعی در مدیران گروه‌های آموزشی موجب رشد و موفقیت در حوزه فعالیت‌های کارکردهای شناخت اجرایی می­ شود. طبق یافته پژوهش، مدل مسیر پیش‌بینی رهبری اثربخش مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه بر حسب فرایندهای شناختی برازش ضعیفی دارد و می‌توان گفت که فرایندهای شناختی در پیش ­بینی رهبری اثربخش مدیران گروه ­های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نقش معناداری ندارند.<br />  https://journal.irphe.ac.ir/article_704394_3c30dad8f1188c7b88b94f4318f912f1.pdf